Dwa
lata temu ludzie tacy, jak Igor Striełkow, Aleksander Borodaj, Denis Puszylin
podpalili wschód Ukrainy. Ich rebelia przyniosła krwawe żniwa. Przy aktywnym
poparciu rosyjskich sil zbrojnych umocnili władzę separatystów na terenie
Ługańskiej i Donieckiej Republiki Ludowej. Teraz jednak nacjonalistyczni
radykałowie typu Igora Strielkowa na wschodzie Ukrainy nie są już potrzebni.
Moskwa szuka sposobu na polepszenie stosunków z Zachodem. Jak w starym
porzekadle "Murzyn zrobił swoje…". Teraz Igor Striełkow szuka dla
siebie miejsca w rosyjskiej polityce… Obszerną rozmowę z weteranem donbaskiej
rebelii przeprowadziła popularna dziennikarka o liberalnej orientacji
Jekatierina Winokurowa. W Rosji odbiła się sporym echem…
(Publikacja
rozmowy w żadnym wypadku nie oznacza, iż blog "Media-w-Rosji"
chciałby się przyczynić do popularyzacji nacjonalistycznych poglądów Igora
Striełkowa. Takich intencji nie miał też liberalny i opozycyjny portal
znak.com, na którym ten wywiad ukazał się w oryginale. Przetłumaczyliśmy go,
gdyż zawiera on sporą porcję wiedzy o tym, czego chcą i jakie mają plany
rosyjscy nacjonaliści, dostarcza także materiału do oceny rozmiarów związanego
z nimi niebezpieczeństwa.)
 |
| Urodził się w Moskwie w rodzinie o liczącej kilka pokoleń tradycji wojskowej. Po studiach Igor Striełkow pojechał jako ochotnik na wojnę w Naddniestrzu. Od początku bliskie mu były idee nacjonalistyczne. |
Szeroka
publiczność usłyszała o byłym funkcjonariuszu FSB Igorze Striełkowie (Girkinie)
na wiosnę 2014 roku. Rosja właśnie zaanektowała Krym, a on w Słowiańsku,
mieście położonym w obwodzie donieckim, zajął budynki należące do miejscowej
administracji. Striełkow ogłosił wówczas
przejście Słowiańska pod zarząd Donieckiej Republiki Ludowej. Swoją batalię w
Słowiańsku prowadził przez kilka miesięcy, potem stanął na czele sił zbrojnych
DRL. Jednak w pewnym momencie podał się do dymisji i opuścił terytorium
nieuznawanej republiki. Striełkow od pewnego czasu aktywnie polemizuje z
Władisławem Surkowem, doradcą prezydenta Putina. Jego zdaniem, to Surkow ponosi
odpowiedzialność za nie uznanie przez Rosję republik ludowych w Doniecku i
Ługańsku i za odmowę wprowadzenia do nich regularnych sił zbrojnych. Po
powrocie z Donbasu Striełkow stanął na czele organizacji udzielającej pomocy
DLR o nazwie "Noworosja". Przy jego współudziale powstał także Komitet 26 stycznia; znaleźli się w nim
publicyści i działacze społeczni o poglądach nacjonalistycznych. W zeszłym
tygodniu organizację przekształcono w "Ogólnorosyjski Ruch Narodowy".
Ruch
opublikował już swoją deklarację programową. Zwraca w niej uwagę uznanie za
bezprawne porozumienia z Białowieży o powołaniu do życia Wspólnoty Niezależnych
Państw oraz żądanie przyłączenia do Rosji Ukrainy i Białorusi. W deklaracji
mówi się także o konieczności przekształcenia Rosji w państwo kontrolowane
przez naród rosyjski. Ważne, by były w nim przestrzegane wartości
demokratyczne, by prawa i wolności człowieka znajdowały się pod ochroną. Striełkow
proponuje wprowadzenie wiz dla obywateli państw Azji Środkowej. Z kolei dla
obywateli USA i Unii Europejskiej oraz innych państw rozwiniętych procedury
wizowe należy uprościć.
Biuro
ruchu "Noworosja" zajmuje kilka niewielkich pokojów w budynku położonym
niedaleko moskiewskiej stacji Metra "Taganskaja". Nie przeprowadzono
w nim remontu, poruszać tu należy się z ostrożnością. Wystarczy wejść, by
poczuć, iż w biurze mieszka kot. Ogromne rude zwierzę nazywa się
"Chmuryj", podczas wywiadu drzemie na biurku. Na ścianie wisi
kalendarz z portretem Mikołaja II, taki sam wizerunek stoi na biurku
Striełkowa.
Pod tym względem nie różnimy się z
Nawalnym.
Jekatierina
Winokurowa:
Niedawno
opublikowaliście deklarację. Chciałoby się wiedzieć, kto w rzeczywistości jest
jej autorem. Po drugie, zawiera ona wewnętrzne sprzeczności. Z jednej strony, jest
w niej mowa o wartościach europejskich, o zbliżeniu z państwami Pierwszego
Świata, z drugiej o konieczności odbudowy kontroli nad Białorusią i Ukrainą.
Moim zdaniem, tego nie da się pogodzić.
Igor
Striełkow:
Po
pierwsze, deklaracja jest efektem pracy zbiorowej. Rzecz jasna, iż podstawowe
punkty wyszły spod pióra moich kolegów Kryłowa i Proswirnina, ale potem uwagi i
poprawki wniosło wielu ludzi. Ja też brałem w tym udział, napisałem kilka
akapitów. Ale nie ma co zaprzeczać, tekst podstawowy był dziełem
przedstawicieli frakcji nacjonalistycznej. Jednak ten dokument to nie jest "Dziesięcioro
Przykazań" zapisanych na kamiennych tablicach. Będzie się go uzupełniać,
korygować. Nie ma mowy o jakichś zasadniczych zmianach, nie jesteśmy
chorągiewkami na wietrze, by stale się zmieniać, ale podkreślam deklaracja nosi
charakter roboczy. Więc możliwe są zmiany w zależności od rzeczywistej sytuacji
politycznej. Proszę się ze mną zgodzić,
wszelkie normy demokratyczne i prawne będą funkcjonować, tylko wtedy,
gdy w państwie lub społeczeństwie panuje spokój. W warunkach ostrego kryzysu, one nie tylko przestają
działać, są wręcz w stanie przyspieszyć destrukcję państwa i społeczeństwa.
Nasza deklaracja, gdyby opisać ją przy pomocy żargonu przedstawia sobą określony zespół naszych
"zachcianek". Mówimy w niej o tym, co chcielibyśmy osiągnąć w ideale,
jeśli uda się proces zmian przeprowadzić bez jakichś szczególnych wstrząsów. W
naszym Komitecie zajmuję być może stanowisko skrajnie prawicowe, chociaż
równocześnie staram się polemizować z nacjonalistami. Bez sojuszu z lewicą zwolennicy
prawicy nie są obecnie w stanie stworzyć struktury wyrażającej stanowisko sił
patriotycznych. W deklaracji jest o tym mowa.
Winokurowa:
Nie
rozumiem jednak… Chcecie ponownego zjednoczenia z Ukrainą i Białorusią, czy
demokracji?
Striełkow:
Proszę
posłuchać, przeczytam jak to brzmi. "Występujemy za zjednoczenie Federacji
Rosyjskiej, Ukrainy, Białorusi, a także za przyłączenie innych rosyjskich
terytoriów w ramach jednolitego państwa rosyjskiego. Należy także przekształcić
dawne terytorium ZSRR w strefę wpływów rosyjskich ". Proszę powiedzieć,
gdzie tu jest mowa o wojnie? Ja to rozumiem, kiedy człowiek czyta tego rodzaju tekst,
zaraz przypomina sobie Strielkowa i jego rajd na Słowiańsk, także działania na
Krymie. Uświadamia sobie, że ten facet uczestniczył w pięciu wojnach i dochodzi
do wniosku, iż ten Striełkow zamierza zorganizować podobne do Wermachtu siły
zbrojne oraz najechać zbrojnie Ukrainę, Białoruś oraz każde inne terytorium,
jakie mu tylko przyjdzie do głowy. Ale gdzie to zostało zapisane w deklaracji?
Być może nasi przeciwnicy polityczni oraz liczne kremlowskie boty i trolle pragną,
by nasz dokument interpretowano w taki właśnie sposób, Striełkow to tępy
żołdak, faszysta marzący o sławie
Napoleona. Ale to nie tak...
Winokurowa:
A
jak miałby wyglądać scenariusz bezkrwawego zjednoczenia?
Striełkow:
Powtarzam
jeszcze raz, to jest deklaracja, zbiór naszych zamierzeń, opis naszych
pragnień. Weźmy dla przykładu Białoruś i Rosję, by je zjednoczyć wcale nie
trzeba rozwiązywać wojny. Zakładam, iż jeśli będziemy funkcjonować w
odpowiednich warunkach politycznych i jeśli
Białoruś nie zostanie potraktowana jako łup, to zjednoczenie będzie
możliwe bez wojny, bez rozlewu krwi. Kwestia Ukrainy jest rzecz jasna inna. Tam
wojna już się toczy, w żaden sposób nie da się temu zaprzeczyć. W niej należy zwyciężyć, przegrana oznaczać będzie klęskę nie tylko na Ukrainie, ale i
wszędzie indziej. Mój pogląd na ten temat nie uległ zmianie. Na tym polu od
chwili połączenia z Krymem nie ma alternatywy. Tamta decyzja była prawidłowa,
ale ja podkreślam nie jej prawidłowość, a znaczenie. W następstwie przyłączenia
Krymu przekreślony został scenariusz pokojowego uregulowania. Albo my
rozgromimy juntę, albo przed nią skapitulujemy.
Winokurowa:
Jeśli
realizowany będzie pański scenariusz, to proponowane przez was w deklaracji
zbliżenie z Pierwszym Światem pozostanie iluzją. W podobnym przypadku czeka nas
nowa fala sankcji.
Striełkow:
Nie
jestem i nie byłem prawnikiem, Zdobyłem wykształcenie na pięciomiesięcznym
kursie w Akademii im. Frunzego (należącej do FSB Rosji), tam uczono mnie jak
walczyć z organizacjami podziemnymi, jak z nimi pracować. Niemniej jednak,
kiedy toczy się dyskusja wokół tak poważnego dokumentu jak nasza Deklaracja,
trzeba ją czytać dosłownie, tu nie trzeba niczego wymyślać. Jesteśmy za
sprowadzeniem do Rosji przedstawicieli biznesu, polityków z krajów tak zwanego
Pierwszego Świata. Ale przecież nie zapisaliśmy, iż chcemy przyjaźni z całym
Pierwszym Światem, w dodatku na ich warunkach.
Przeciwnie, opowiadamy się za budową suwerennej Rosji. Pragniemy, choć
dziś zabrzmieć to może zabawnie, rozwoju państwa prawa przestrzegającego podstawowe
wolności człowieka. Jeśli odniesiemy sukces, to sami zbliżymy się pod względem
rozwoju do państw Pierwszego Świata. Już dziś w kwestiach gospodarczych
jesteśmy z nimi silnie związani. Być może
teraz jesteśmy przede wszystkim źródłem surowców. Jesteśmy wielką rurą,
przez nią odsysane są nasze surowce i bogactwa. W zamian dostajemy pieniądze,
ale i one natychmiast trafiają do nich z powrotem. Pod tym względem nie będę
spierał się z Nawalnym, cały system napędzany jest silnikiem korupcyjnym,
ukraść, sprzedać, wywieźć za granicę.
Nasze zadanie - nie obalać reżimu
Winokurowa:
Wypowiadał
się pan o możliwych zmianach w systemie rosyjskiej władzy. Jakimi metodami
zamierza pan walczyć o władzę? Czy zamierza pan kandydować do parlamentu?
Striełkow:
Nie,
nie zamierzam kandydować do Dumy. Szczerze mówiąc, nie przepadam za polityką.
Niczego na ten temat nie kręcę. Dziś też nie chcę się nią zajmować. Dobrze znam
naturę polityki, to ona mnie zniechęca. Patrzę na nią oczami byłego funkcjonariusza
organów bezpieczeństwa państwowego, polityka to mętna historia, w niej wszyscy
kłamią… Mnie kłamać, tym bardziej teraz, po prostu nie wolno. Nienawidzę kłamstwa.
Winokurowa:
To
dlaczego zajął się pan polityką?
Striełkow:
Przyczyna
jest ta sama, co i wówczas, gdy najpierw pojechałem na Krym, a potem do
Słowiańska. Od dawna nie podoba mi się wojaczka. Jeszcze Napoleon mówił o tym,
iż wojowanie możliwe jest w odpowiednim wieku. Kiedy się kończy 40 lat, ktoś
kto przedtem uczestniczył w wojnie, nie ma już na nią ochoty. Taki człowiek
widział dużo, jest świadomy, że tam nie ma żadnej romantyki. Boli go pamięć o dawnych
przeżyciach, nie ma tez apetytu na nowe wyzwanie i ryzyko. Ja spełniłem swój
dług. Nic nie dostałem za Krym, nie powiedziano mi nawet dziękuję. To samo
robiłem potem w Słowiańsku. Pod przymusem wyszedłem z ukrycia i zdjąłem maskę.
Gdybym tego nie zrobił (dlaczego i w jaki sposób to oddzielna historia), do tej
pory uważalibyście, iż pułkownik Striełkow to szalony barczysty kapitan GRU,
który plując potrafi zestrzelić samolot i przy pomocy jednego wystrzału jest w
stanie spalić kolumnę czołgów. To samo w polityce, jestem w niej nie dlatego,
iż mi się podoba, albo mam na nią apetyt. Nie potrzebna mi władza, zwłaszcza w
warunkach pokoju, za to na wojnie sam potrafię ją zdobyć, to dla mnie żaden problem.
Nie bardzo znam się na gospodarce, chociaż staram się sporo czytać,
dokształcać, to jednak nie jest moja dziedzina. Nie interesuje mnie gra wokół
wyborów, wskaźniki popularności, nie będę kłamać w walce o poparcie wyborców.
Ale dostrzegam dziś w kraju przejawy kryzysu i dlatego nie mogę pozostawać z
boku. Jeśli już los zrządził tak, iż zdobyłem pewną popularność, ludzie mnie
znają, to nie mam prawa zakopać jej w piasek….
Winokurowa:
Więc
jak będzie wyglądał ten pana pokojowy sposób walki o władzę?
Striełkow:
Teraz
w ogóle teraz nie będziemy walczyć o władzę, nawet na sposób pokojowy….
Winokurowa:
Co
więc będzie pan robić?
Striełkow:
Już
dawniej mówiliśmy, iż ten reżim jest skazany na klęskę, że pożre się sam. Na
naszych oczach przebiega proces samozniszczenia reżimu niezdolnego do
samodzielnej zmiany. Rozsypuje się na poziomie gospodarczym, politycznym,
rozpada się jego struktura władzy. Naszym zadaniem nie jest obalenie reżimu,
choćby dlatego, iż zobaczyliśmy na przykładzie Ukrainy do czego może ono doprowadzić.
Nasze zadanie jest inne, kiedy reżim zacznie się rozpadać, musimy dysponować
silą zdolną do uratowania państwa. Nie będziemy mu się przeciwstawiać, myślimy o
ratowaniu kraju przed katastrofą i budowie nowego politycznego jutra.
Winokurowa:
W
sytuacji kryzysowej będziecie gotowi, by wziąć władzę w swoje ręce?
Striełkow:
W
pewnym sensie tak. Obecnie nie widzę innej możliwości, by dojść do władzy.
Każdy człowiek żyjący obecnie w naszym kraju, jeśli nie jest patologicznym
hipokrytą, albo członkiem partii "Jedna Rosja" musi rozumieć, iż
wszystkie nasze wybory były i są fikcją oraz profanacją, już od początku lat dziewięćdziesiątych.
Winokurowa:
Musi
pan wiedzieć, iż w naszym kraju działaczy nacjonalistycznych wsadza się do
więzienia. Nie obawia się, iż pan i koledzy traficie za kratki?
Striełkow:
Nie
boję. Nie dlatego, że nie mogą mnie aresztować, a dlatego, że po prostu się nie
boję. Proszę zrozumieć, pod jakim względem różnię się od Nawalnego. On przez
całe życie był politykiem, zarabiał pieniądze, osobisty komfort jest dla niego
istotną wartością. Ja też lubię wygodne życie. Ja nie jestem ascetą,
zakonnikiem, lubię dobre piwo, nie będę się sprzeciwiał, gdy poczęstują mnie
czymś smacznym, lubię podróże. Ale w życiu zetknąłem się z takimi sytuacjami,
jakie Aleksiejowi Nawalnemu nawet się nie śniły. Potrafię sobie wyobrazić, co
się ze mną stanie, gdy trafię do obozu, lub aresztu. Ale bywałem w sytuacjach
trudniejszych. Może z boku wyglądało to inaczej, ale kiedy znajdowałem się w
Słowiańsku, rozumiałem dobrze, że ryzykuję życiem. I że moja szansa na przeżycie jest mniejsza,
niż ryzyko śmierci. Nie jestem aż takim wariatem, czy szaleńcem, by całkowicie wierzyć
w zwycięstwo. Rozumiałem, że w rzeczywistości nasze szanse były niewielkie, że
w gruncie rzeczy wybraliśmy drogę wiodącą do nikąd. Że może ludzie nas poprą, a
może i nie. W końcu poparcie, jakiego nam udzielono było połowiczne. Czułem, że
moje szanse przeżycia w tej sytuacji wynoszą jeden do dziesięciu. Wszedłem w to
nie w poszukiwaniu sławy. Do dziś męczy mnie moja rozpoznawalność, nie lubię,
kiedy na ulicy podchodzą do mnie ludzie i proszą o autograf.
Winokurowa:
Udziela
pan autografów?
Striełkow:
Teraz
trochę o mnie zapomniano, w końcu mogę korzystać z metra. Bywa, że ktoś mi się
przygląda, coś mu się przypomina, ale w telewizji mnie już nie ma, moje
nazwisko coś ludziom mówi, ale jak wyglądam, zapomnieli. Wróćmy jednak do pani poprzedniego pytania, czy mnie
posadzą. Ja się nie boję. Nie wydaje mi się, że mogą mnie wsadzić za kratki,
bardziej prawdopodobne wydaje mi się, iż zostanę po prostu sprzątnięty, wypadek
samochodowy, coś w tym rodzaju. Jestem starym funkcjonariuszem służb
specjalnych, taki scenariusz wydaje mi się łatwiejszy do realizacji.
Winokurowa:
Jest
pan fatalistą?
Striełkow:
Nie.
Dla mnie najważniejsza jest stara rzymska zasada, "rób co powinieneś, a
będzie, co będzie."
 |
| Dwa lata temu w kwietniu, rajd Igora Striełkowa i jego oddziału na położone w Donbasie miasto Słowiańsk okazał się początkiem wspieranej przez Moskwę separatystycznej rebelii. |
Ludzie Putina potrafią tylko kraść
Winokurowa:
Dawniej
deklarował pan poparcie dla Władimira Putina. Czy pana stosunek do niego uległ
zmianie?
Striełkow:
Zauważyła
pani szafę, tam w rogu gabinetu? Stoi na niej portret Władimira Putina. Cały
jest zakurzony, przedtem wisiał nad biurkiem. Znajdował się tam do rozpoczęcia
awantury syryjskiej. Trzymałem go, nie dlatego, że jestem jego szczególnym
zwolennikiem, i że uważam go za najlepszego przywódcę. Dokąd toczyła się wojna,
trwała nadzieja, iż będzie dowodził nią w charakterze głównodowodzącego. A on
okazał się kapitulantem. Był dla mnie wodzem naczelnym. Ale teraz Putin idzie drogą
Mussoliniego. Jeszcze ma czas, by z niej zejść. Jeśli znów zobaczymy go takim,
jak w 2014 roku, i jeśli dojdzie do spełnienia szeregu odpowiednich warunków,
wtedy znów będę gotów go poprzeć.
Winokurowa:
O
jakich warunkach pan mówi?
Striełkow:
Gdy
w 2014 roku Putin dokonał gwałtownej zmiany kursu w polityce zagranicznej i
wewnętrznej, winien był jednocześnie przeprowadzić szerokie zmiany kadrowe.
Jegor Proswirnin zawsze mnie ostro krytykuje, ale każdy pamięta słowa Stalina: "Kadry
decydują o wszystkim". Jeśli ważne i pożyteczne zadanie powierzyć swołoczy
i nygusowi, to zobaczymy jak ktoś taki kradnie, zdradza i wiedzie na manowce. Drużyna,
jaka zebrała się wokół Putina nie podlega zmianom. Jej część została
dokooptowana z czasów Jelcyna, część to jego ludzie z czasów spółdzielni
"Jezioro", znajomi z podwórka i klatki schodowej. Potrafią tylko
kraść, nic więcej. Byłem przekonany, że seria zmian kadrowych, że w związku z
realizacją nowych zadań poszuka ludzi zdolnych od ich realizacji. Trudno opierać
się Zachodowi, gdy dzieci ministra spraw zagranicznych uczą się w Wielkiej
Brytanii, gdy własna córka Putina mieszka w Holandii, alby gdy rodzina polityka
odpowiedzialnego na Kremlu za Ukrainę mieszka w Londynie. Nie da się walczyć z
przeciwnikiem, gdy wśród ludzi odpowiedzialnych za walkę znajdują się
potencjalni szpiedzy. I jak mi się wydaje wśród nich są nie tylko potencjalni…
Jednak
zmian kadrowych nie przeprowadzono. Nie da się samochodem osobowym
przeznaczonym do przejażdżek po autostradzie pojechać w deszczową pogodę po
grzyby do lasu. Teraz ten samochód osobowy ugrzązł w błocie, nie da się go
stamtąd wyciągnąć. Nie mam pojęcia, czy on, Putin, boi się z niego wysiąść, czy nie rozumie, że
to jest konieczne? On wciąż siedzi w aucie i tonie w błocie.
Kiedy
rzuciliśmy Zachodowi rękawicę, należało zatroszczyć się o zachowanie równowagi
między polityką a gospodarką. Jeśli zależy nam na suwerenności w polityce
zagranicznej, potrzebna nam jest także niezależność gospodarcza, jeśli z niej
rezygnujemy, to o prawdziwej samodzielności nie ma mowy. Rura nie może być
niezależna. Trzeba było zainicjować przebudowę gospodarki, albo dokonać zwrotu
i zharmonizować politykę z gospodarką. A nasza polityka i gospodarka idą w
różnych kierunkach, i w rzeczywistości stoimy w miejscu, przegrywamy i tu i
tam.
Winokurowa:
Ale
przecież tak wiele się mówi o produkcji zastępującej import…
Striełkow:
Można
mówić, co się chce. Na przykład, powrót do ekonomicznej polityki Kudrina świadczy
o tym, iż w rzeczywistości nie chce się niczego zmieniać. Kudrin to gospodarka
rury. Nie mam pojęcia, jakim on jest finansistą, i czy jest w stanie zadbać o
oszczędne dysponowanie naszymi aktywami. Ale to co on proponuje, to gospodarka
rury, w dodatku rury ulegającej degradacji. Wystąpiłem niedawno z wykładem w Rosyjskiej
Akademii Gospodarki i Służby Państwowej przy Prezydencie RF i na tablicy
narysowałem rurę, tą drogą z Rosji na Zachód wysyłane są surowce, tam są
sprzedawane, część pieniędzy wraca z powrotem, ale potem znów trafia na Zachód.
Rura ma określone ograniczenia przepustowe. Opiszmy to tak, wydobywamy 100%,
ale nie wszystko trafia na Zachód, rura ma też swoje zobowiązania. To broń
jądrowa, wojsko, flota, nauka, kultura, wydatki o charakterze socjalnym,
emeryci, aparat państwowy. Sięgają one gdzieś ok. 50% tego co wydobywamy. Gospodarka
Zachodu zainteresowana jest tym, by nasze zobowiązania się zmniejszały,
Kudrinowi też na tym zależy. A to już jest nasza wspólna sprawa, to nasza
suwerenność, nasza niezależność, siły zbrojne, flota. Kto nie chce utrzymywać
własnych sił zbrojnych, będzie utrzymywał cudze.
Winokurowa:
Nie
myślał pan o tym, by dołączyć do Ogólno Rosyjskiego Frontu Ludowego, by pomoc
Putinowi w przeprowadzeniu reform.
Striełkow:
Jeśli
wdepnie pani w kupę nawozu, to oczywiste, że się pani ubrudzi. Mnie to brzydzi.
Widzę tych wszystkich ludzi i rozumiem, że można im zlecić wszystko jedno co.
Wczoraj byli komunistami, do 1991 roku, potem stali się demokratami i liberałami,
a jeszcze później państwowcami i patriotami. A ja nie jestem chorągiewką na
wietrze, nie chcę się znaleźć w jednej
łódce z ludźmi o naturze kameleona. Oni potrafią tylko kraść i podlizywać się
władzy. Jeśli jutro do władzy dojdzie w Rosji Hitler, wszyscy oni wstąpią do
NSDAP, jeśli jutro wylądują u nas Amerykanie, przyjmą ich ze łzami radości.
Jeśli jutro dotrze do nas Poroszenko na czołgu, wyjaśni się, że wszyscy mają
dziadka Ukraińca i babcię Żydówkę. Ja nie jestem taki, jak ci ludzie.
Ze
wszystkich sil staram się upowszechniać swój punkt widzenia. Wystąpiłem z
wykładem w Akademii Gospodarki, potem wszystkim zabroniono, by mnie zapraszali.
Nawet na prowincji. Zewsząd telefonują moi dawni koledzy, że "nie
wolno". Cała struktura władzy przeniknięta jest tchórzostwem i lojalizmem,
ale ze mną jeszcze potrafią walczyć. Nawet Władimir Pozner (jeden z najbardziej znanych rosyjskich
dziennikarzy telewizyjnych, o orientacji liberalnej - "mediawRosji"),
kiedy mówił o przyjętej przez faszystów deklaracji, wymienił nazwiska
Proswirnina, Kryłowa, ale nie Striełkowa. Choć jeszcze niedawno cieszyłem się
popularnością, teraz należy o mnie zapomnieć, łatwiej się będzie ze mną
rozprawić… Ale nie wystarczy im czasu. Dla nich dzwoni dzwon. Gdyby mieli
chociaż pięć lat….
Winokurowa:
Nie
mają tyle?
Striełkow:
Nie.
Najwyżej dwa. Ich polityka przypomina teraz kaftan Triszkina z wiersza Kryłowa.
Zniszczyła się jedna część, oni odrywają inną, reperują. Kaftan się kurczy,
wszędzie dziury. Dwie wojny, wleźliśmy w nie połowicznie, połowicznie z nich
wyszliśmy. Jedną z nich mogliśmy wygrać, pstrykając palcami. Przestraszyliśmy
się. Poleźliśmy na drugą wojnę. Zrozumieliśmy, że jej nie wygramy, ale w tej
pułapce utkwiła nasza noga. Nasze zgrupowanie tam rośnie, musimy też zaopatrywać
armię Asada. Za to nie wprowadzamy reform strukturalnych, nie rozumiemy nawet,
że są niezbędne. Wyciągnęliśmy ze śmietnika Kudrina, może stać go na cud? Ale to niemożliwe.
Wszyscy zawisną pomiędzy zębatymi
wieżami Kremla. Żartuję.
Winokurowa:
Wróćmy
do początku naszej rozmowy. Załóżmy, iż uda się panu zdobyć władzę, wtedy, gdy
kraj zacznie się rozpadać. Co pan wówczas zamierza zrobić ze swymi
przeciwnikami politycznymi, na przykład z liberałami?
Striełkow:
Chciałaby
pani, żebym uspokoił pani duszę? To oczywiste, wszyscy zawisną między zębatymi wieżami
Kremla, komuniści, liberałowie, członkowie Jednej Rosji. To żart. Chcę panią
rozczarować. Do tego nie dojdzie z jednego prostego powodu. Nie dlatego jestem
nacjonalistą, że pragnę zniszczenia innych narodów, ale dlatego, że boli mnie
los mojego narodu. Lubię wszystkie inne narody, ale najbardziej swój.
Powinniśmy mieć szansę na lepsze jutro, nie wolno nam zmienić się w obywateli
świata, jestem kategorycznie przeciw takiemu pojęciu. Bez różnorodności nie
będzie rozwoju. Jeśli wszyscy będą rozmawiać, posługując się takim samym ubogim
simple English świat nie będzie się rozwijał. Także wtedy, gdy wszyscy będą
oglądać te same filmy, żuć tę samą gumę do żucia. Jestem zwolennikiem rozwoju
każdej kultury narodowej, ale przede wszystkim zależy mi na jedności Rosji. Mówię
to dlatego, by podkreślić, iż naród rosyjski poważnie osłabł, a przecież każdy
człowiek jest wartością. Tylko, na przykład, nie ktoś taki, jak Anatolij
Borysowicz Czubajs (rosyjski polityk liberalny, jeden z autorów reform i programu
prywatyzacji, obecnie szef korporacji RosNano - "mediawRosji") nie
przedstawia żadnej wartości, podobnie ludzie do niego podobni. Nie odczuwam
wrogości wobec liberałów, uczestników ruchu białej wstążki (uczestnicy protestów z lat 2011-2012 -
"mediawRosji"), jeśli zdołamy stworzyć normalne państwo i dla
nich znajdzie się miejsce. Niech Bóg da im szczęście i dużo dzieci.
Winokurowa:
W
jakim państwie znajdzie się miejsce dla Czubajsa?
Striełkow:
Dla
niego miejsca nie będzie.
Winokurowa:
I
co z nim się stanie?
Strielkow:
Myślę,
że on ma swój własny samolot. W Kijowie, po upadku Janukowicza prywatne
odrzutowce startowały co dziesięć minut. A potem wydawać państwowe pieniądze,
by szukać go na całym świecie…? Za tę forsę lepiej będzie wybudować
przedszkole…. Potem i tak ktoś go ograbi, ci faceci coś znaczą, tylko wtedy gdy
znajdują się tutaj i mają władzę.
Winokurowa:
Porozmawiajmy
na koniec o Donbasie. Niedawno minister Ławrow mówił o Donbasie w składzie
Ukrainy i wspomniał, iż nie uznajemy jego samodzielności. Nie żałuje Pan tego,
co pan zrobił….?
Striełkow:
Nie
żałuję. Żałować byłoby głupotą. Zwłaszcza tego, co zostało zrobione. Chrześcijanin
mógłby wyrazić skruchę, ale w moim wypadku to też byłoby bez sensu, kierował mną
poryw czystego serca. Pojechałem tam nie po sławę, pieniądze, czy bogactwo.
Wybrałem się tam, by pomóc miejscowej ludności rosyjskiej. I pomogłem, na ile starczyło mi sił i możliwości. Być może
moja pomoc nie była wystarczająca. Być może można było zrobić więcej. Moim
zdaniem ludność Donbasu - Noworosji prowadzi sprawiedliwą wojnę. Jeśli mógłbym
doprowadzić ją do końca, zrobiłbym to z największą chęcią. Jestem przekonany,
iż Kijów jest miastem rosyjskim, zaś Rosja bez niego traci swoją tożsamość,
zamienia się w Federację Rosyjską. Niestety, federacja to nie Rosja.
Winokurowa:
O
ile się orientuję, utrzymuje pan łączność z Donbasem. Co pan myśli o tej
sytuacji humanitarnej, jaka istnieje obecnie? Dla przykładu, jeden z
bojowników, Aleksander Żuczkowski pisze regularnie o tym, iż znaczna część
pomocy humanitarnej jest rozkradana.
Striełkow:
Nie
mogę na ten temat wiele powiedzieć, nie ma mnie tam na miejscu. Krąży wiele plotek,
jak mi się zdaje, wiele z nich jest wiarygodnych. Jest wiele pośrednich danych
mówiących o rozkradaniu pomocy. Jeśli cokolwiek zależałoby ode mnie, już dawno
powołałbym do życia komisję śledczą. Zaprosiłbym do niej ludzi wiarygodnych.
Ale stanowczo na temat wypowiadać się nie jestem w stanie. Żuczkowski może,
jest na miejscu, orientuje się lepiej.
Ogólnie
rzecz biorąc, nie ma tam głodu. Najtrudniejsza sytuacja panowała zimą 2014-2015
roku. Wtedy ludzie uzależnieni od pomocy społecznej np. emeryci umierali z
głodu. Teraz jest inaczej. Ale poziom życia w Donbasie drastycznie spada. Związki
gospodarcze z Ukrainą zostały zerwane, nie ma normalnych związków z Rosją. Wszystkim
kręci mafia. Na Ukrainę wysyła się pociągi pełne węgla, wszystko odbywa się w
jakiejś szarej strefie, za to górnicy i kolejarze nie dostają pieniędzy, cały zysk
gromadzony jest przez odpowiednich ludzi w Kijowie i Doniecku. Sytuacja jest
koszmarna. Obserwując to co się dzieje, można stwierdzić, iż Moskwa zdradziła
rosyjską ludność Donbasu, tak pod względem gospodarczym, jak i politycznym. W
Donbasie rośnie nędza, zwiększa się rozwarstwienie społeczeństwa, pojawiła się
grupa nowych oligarchów…
Winokurowa:
Podtrzymuje
pan kontakty z takimi ludźmi, jak Aleksander Borodaj, czy Wiaczesław Małofiejew?
Striełkow:
Nie.
Z żadnym z nich się nie kontaktuję.
Winokurowa:
A
czym pan sam zajmuje się na co dzień?
Striełkow:
Jestem
teraz kimś w rodzaju blogera i działacza politycznego. Jestem ignorowany przez
media. Nie mam też środków, by stworzyć pełnowartościową siłę polityczną,
ograniczamy się więc do budowania struktury "kadrowej". W radzieckiej
armii były dywizje kadrowe i gotowe do boju. W kadrowych trzymano minimalną
ilość żołnierzy, większą część oficerów oraz sprzęt wojskowy. Gdyby rozpoczęły
się działania bojowe taką, dywizję można było postawić w stan gotowości w ciągu
tygodnia. Podobnie jest z nami, nie mamy środków, by powołać do życia gotową do
działania strukturę, więc na razie
szykujemy formację kadrową. Szukamy zwolenników, gotowych do działania bez
wynagrodzenia, stawiamy przed nimi zadania nie wymagające finansowania,
próbujemy się przygotować na nadejście czasów, gdy zechcą do nas dołączyć tłumy
ochotników. Jednak ogólnie rzecz biorąc jestem teraz bardziej blogerem i
publicystą, niż pełnokrwistym działaczem politycznym.
Tłumaczenie:
Zygmunt Dzięciołowski
Oryginał
ukazał się na publikowanym w Jekaterynburgu liberalnym portalu znak.com:
https://www.znak.com/2016-06-03/igor_strelkov_o_svoih_politicheskih_planah_oshibkah_kremlya_i_novoy_deklaracii
*Jekatierina Winokurowa (ur. 1985), jedna z
bardziej znanych dziennikarek rosyjskich młodego pokolenia. Jest autorem głośnych
wywiadów, budzących rezonans społeczny artykułów. Jest moskiewskim
korespondentem znak.com, uralskiego portalu o orientacji liberalnej.
Obserwuj i polub "Media-w-Rosji" na Facebooku:
Obserwuj nas na Twitterze:
Projekt "Media-w-Rosji" ma na celu umożliwienie czytelnikowi w Polsce bezpośredniego kontaktu z rosyjską publicystyką niezależną, wolną od cenzury. Publikujemy teksty najciekawszych autorów, tłumaczymy materiały najlepiej ilustrujące ważne problemy współczesnej Rosji. Projekt "Media-w-Rosji" nie ma charakteru komercyjnego.
